De toan fan Jan de Groot: "Oplucht"

Jan de Groot
Jan de Groot © Omrop Fryslân
"'n Stikminig jaren leden fertelde ik jim dat d'r nagal wat stikken gong doe't ik 'n huus kocht had. Foor 't groatste part is dut deur de jaren hine allegaar maakt of ferfongen.
Faak gaat d'r dan wat mis tidens de klus werdeur d'r bij mij altiten spanning is. Fan: "Wat slecht nijs krij ik nou weer te horen tidens de ripperasy of ferfanging?" 't Hart slaat mij as 'n lammesteertsy at dan de deur fan de weunkamer opengaat.
De toan fan Jan de Groot
De groatste put bewaarde ik foor fleden week. Al frij gau na't ik in 't nije huus kwam te weunen, bespeurde ik al dat d'r wat met 't rioel waar. Alle keren at ik deurtrok in perioades dat d'r 'n prot regenwater fâlen waar, dan maakte de pot 'n burrelend geluud.
Alle jaren liet ik jaarliks de rioeldienst de boel deurspoite, maar ik wist dat d'r 'n momint komme sou dat d'r 'n spesjalist bij komme most. Ik besloat om 't niet langer út te stellen.
Met allegaar apparatuur gong-y op ondersoek út en de diagnoaze worde steld: de buis waar fersakt werdeur d'r 't een en ânder lang in 'e knik hangen bleef. At dut nag 'n hutsy deurgaan sou, soa fertelde de man mij, dan sou de buis 'n keer knappe en dan waar ik feerder fan huus.
Met gefoel foor woordspeuling ferbeterde ik him: "Dan bin ik feerder fan 't hússy." De spanning waar hiermet broken, maar gelukkig de buis niet.
Om't d'r gyn ingang waar na de krúprúmte, hoe sou 't ok âns, most 'n muurtsy ônder de floer weghaald worre. Just, dat plak achter de foordeur der't ok de watermeter is.
Fleden week dînsdeg stonnen se dan foor de deur. 't Sou eerst 'n stikminnig dagen later, maar ik worde beld at 't die dâg nag kon. Wel ja, kom maar. En om't se soa rimpen kwammen, hadden se de groate boor niet met. En om't 't niet 'n skiterig (!) muurtsy waar, kon die boor d'r maar heel starig deurkomme.
Een fan de mânly besloat op 'n stoit: "Wij gaan nu over naar het zwaardere werk."
Dan dink ik altiten fortendalik werom an de legendarise en och soa humoristise útspraak fan kammeraat Jarig Westra. Die sat 's op de tribúnne bij 'n peerdewedstriid. Dressuur, neffens mij. De speaker saai op 'n stoit: "Dan gaan we nu over naar het zwaardere werk." Doe saai Jarig heel droog: "Dan komt d'r nou 'n ploeg achter, dink?"
Werom na de serieuze saak: de man bedoelde fansels 'n krachtiger boor. Die worde ophaald en doe waar 't ok nag 'n hele opperasy, maar bij eandsybeslút lukte 't aindlik. D'r kon 'n klain mantsy deur de opening fan de krúprúmte hine.
Ik keek om mij hine en sâg de gesonde man an. Hij fertelde mij toefallig dat hij d'r niet sels in hoefde de folgende dâg, maar d'r sou 'n ândere metkomme.
"Maar ik kan er ook wel doorheen, hoor", soa leken-y myn gedachten inenen te lezen. "Hm", docht ik bij mijsels, "dan kin ik tena ok wel 'n sjeurtsy met maat S an." Maar goed, at-y soks said, dan motte wy him maar love. Per slot fan reken het hij ommers erfaring derin.
Maar omwille fan de tiid mot ik soa starigan naar 't eand toe. Dat deen de folgende dâg dus 'n ândere jongkirl. Hij sette d'r klimmen in der't de buis as 'n pasjint op 'n brankaar in laid worde.
't Groate probleem waar oplost en ik waar oplucht. En op watfoor plak binne je altiten 't meest oplucht? Toepasliker kin niet."