De toan fan Henk van der Veer: "De Verschrikkelijke Schoolmeester"

de toan fan kollum henk van der veer
Henk van der Veer © Omrop Fryslân
"We sitte midden in de Nationale Voorleesdagen dy't nòch tòt en met saterdach 3 febrewary anstaande dure. Fan jongs ou an, ik durf wel te sêgen fanou de moederskoat bin ik overgoaten met foarlezen.
Ik hew ut dan nyt over ut foarlezen út'e Annie M.G. Schmidt har Jip & Janneke boeken, mar ut plechtech foarlezen út'e Bibel en de skeurkalenderboekjes met de fraaie titel 'Kruimkens van 's Heeren tafel'. En dat allemaal in 'e Tale Kanaäans. Dat gebeurde in 'e jaren '50 en '60 fan'e twintechste eeuw op groate skaal in Protesaans Nederlaan.
Ut waren dagelekse rituelen, middachs en avens na ut eten wurdde der út de al noemde Bibel en de Kruimkes foarlezen. En avens foar ut 'Ik ga slapen ik ben moe', las moeke moaie ferhalen foar út un kynderbibel. Su'n ritueel is niks mis met en op'e rane fan ut bêd foarlezen te wurden het wat rustgevends, je gaan un andere weareld in. Der is andacht foar ut kyn.
De toan fan Henk van der Veer
Je hoeve mij dus nyt te overtúgen dat foarlezen belangryk is. Dat der bij oans thús in ut Hollaans, en faak ok nòch in onbegryplek Nederlaans, foarlezen wurdde is fan ondergeskikt belang an ut moment. De herinnering and y momenten fan geburgenheid binne feul belangriker.
Later toen ik skoalmeester was, besteedde ik un soad andacht an lezen en foarlezen. Ut woard leesbefòrdering kreech ik allienech mar júkte fan. Nee, gewoan lekker leze, nyt achter de talfel, mar op'e tafel, lekker ontspannen.
Een fan myn favorite foarleesboeken was 'De Verschrikkelijke Schoolmeester', van Dolf Verroen. Dy skoalmeester fan Dolf Verroen hyt fan Meester Bulder, de strengste skoalmeester fan ut laan. De man had graach astronaut wurde willen, mar dat was op un groate mislukking útlopen en hij moest ferder as skoalmeester, mar wel eentsje met un militêristys rezjym. De kyndes doën hun bêst om fan disse man ou te kommen. Kòrtom un kòstelek ferhaal.
Dyselfde Dolf Verroen hew ik later nòch us in'e klas haald, dêr't hij fertelde over syn skriëverij en over taal. Syn ferskining maakte ok as mij groate indruk. Hij had syn Blauwe Dach toen, dat wú sêge, un blauwe trui, un bijpassende blauwe broek en as klapper un aparte blauwe bril.
Foarlezen wurdde dy middachs un feest. Ik gun dat alle kyndes, skoalmeesters en ouders en groatouders dy't fertelle. Mòrren mach ik wear in Amsterdam foarleze, an myn pakesêger. Un feestje in meardere opsichten."