De toan fan Jan Koops: "X"

de toan fan jan koops kollum
Jan Koops © Omrop Fryslân
"Veurige weke wodde dudelik dat KRO-NCRV stopt was mit X, et oolde Twitter. Anleiding was de, wat ik mar even nuum, tsunami an bagger die over Akwasi henne gooid wodde op dit - wat deurgaon moet veur - 'sociaal medium'; X dus.
Bi'j De Slimste mens hadde Akwasi mitdaon en hi'j was d'r niet in ien keer weer bi'j wegvalen. Dat op himzels is al een hiele prestaosie.
Mar bliekber bin d'r meensken die zoks niet hebben kunnen van iene die neffens heur Zwatte Piet van heur ofpikt het en die ok op aandere menieren ageert tegen zaeken die veur dat soorte van meensken heilig binnen; of bi'jtieden wo'n pattie zaeken ok wel heilig maekt om meensken as Akwasi tegen te zitten, him et leven zoer te maeken.
De toan fan Jan Koops
Omreden d'r ok hiele mooie dingen langeskommen op X, heb ik mi'j nog niet ofmelded. Et schelden en bedriegen zal vanzels ok niet opholen as ik mien abonnement d'ran gave; en ok niet deur disse kollum donkt mi'j zo. Mar bi'jtieden is et om je kepot te schaemen daj' Nederlaander binnen.
Des te opvalender is et dan dat kollumnisten bi'j de Tillegraaf die hiele ophef over X zwaor overdrieven vienen. Iene hadde et in de inleiding van de kollum zels over 'hautain gedrag'. De kollum kon ik niet hielemaole lezen want dan mos ik betaelen.
En dat verpof ik veur een kraante die mitdöt an dit soorte van walgelike stemmingmaekeri'je of et in elk geval niet ofkeurt. Een aandere kollumnist daore schreef: "Dramatisch afscheid nemen van X is potsierlijk theater".
Gelokkig schreef een aandere kraante, dat Akwasi overlaeden wodden is mit positieve reakties ok. Dat döt mi'j hiel goed. Bliekber bin d'r ok nog meensken die vienen daj' niet op zoe'n wieze mit aanderen ommegaon kunnen.
Dan is et toch wel hiel apat dat de man die menister-president van oons laand liekt te kunnen wodden, dat die him in een engelstaelig berichien juust vol lof uterde over X.
Veur alle dudelikhied: ik weet dat d'r meensken binnen die vienen dat d'r te min naor heur luusterd wodt, dat niet naor heur miening vraogd wodt en dat zi'j altied mar aachteran lopen in de maotschoppi'je.
Dat vien ik hiel spietig veur heur en ik hope van hatte dat de poletiek et veur mekeer krigt dat groepen meensken in Nederlaand niet tegenover mekeer kommen of blieven te staon, mar dat geitepatties vunnen wodden om meer saemenhang in dit laand te kriegen.
Mar dan helpt et niet om die meensken alliend maar naor de mond te praoten of te schrieven. Et helpt niet om as politikus in een kot zinnegien saemen te vatten wat die meensken daenken over de toestaand in Nederlaand.
Wat helpen zol is, eerlik toe te geven dat d'r vule mis is in dit mooie laand, dat d'r vule fouten maekt binnen en nog hieltied maekt wodden, mar dat de oplossing niet zocht wodden moet in oorlogstael, bedrieging en bagger, mar in saemen te bekieken wat d'r now warkelik an de haand is en ok dudelik maeken dat niet alle preblemen in ien keer of in ien jaor oplost wodden kunnen; dat keuzes maekt wodden moeten, dat et geld juust niet tegen de plinten opklost en gao mar deur.
Waor blieven de sociologen mit de goeie idenen om de meensken die heur te buten gaon tot bezinning te kriegen?
En dan niet deur straffen of zwaor tegen heur in te gaon, mar deur dudelik te maeken dat et eerste dat juust zi'j neudig hebben in dit laand is, dat meensken naost mekeer staon gaon, in overleg gaon mit mekeer en op argementen preberen dudelik te maeken wat ze vienen.
Waor bin de oolden en lerers die kiender en jongvolk dudelik maeken dat et bi'j et leven heurt daj' niet altied jow zin kriegen kunnen? Daj' zo now en dan jow verlies ok es nemen moeten?
Waor is de influencer die et andust en roepe op tot inkeer en tot vreedzeme en nettiese wiezen om jow miening te uteren. Kom op, laot van jow heuren!"