De toan fan Jan Koops: "Burgemeester"

Jan Koops
Jan Koops © Omrop Fryslân
"In mien jaoren as passenielsman he'k aorig wat gesprekken voerd mit solsetanten en doe ik heufd was van de ofdieling huufde ik minder gesprekken zels te doen, mar mos ik toezien op de procedures mit heur.
Now was dat de iene keer beter te doen as de aandere keer. We hebben ien keer had mit meer as 250 solsetanten op iene baene, en een peer keer over de honderd. Dan ontkom ie d'r niet an en gao eerst roeg schiften an de haand van de brieven.
As et om een administratieve baene gong dan wodden de brieven op kladpepier en multoblaeden d'r et eerst uuthaeld. Vreugen wi'j een sikteresse dan gongen brieven mit taelfouten d'r ok al vlogge uut.
De toan fan Jan Koops
Zochten wi'j een tuunman dan keken wi'j niet naor et pepier of taelfouten, omreden de tuunman niet mit pepierwark van doen hadde.
Ik begin over solsetanten omreden gister in dagblad Trouw een stok ston over burgemeesters. Et bliekt dat hieltied minder meensken solseteren naor die baene. Tien jaor leden solseteerden gemiddeld 29 meensken op een vakature veur burgervader of -moeder, tegenworig is dat nog mar 18, even meer as de helte dus.
Veur een pat komt dat deurdat overal krapte is. Veur iene die burgemeester wodden wil bin ok wel aandere baenen te vienen. En waoromme zoj' dan kiezen veur burgemeester?
Want in et kraantestok ston ok dat de ontwikkeling van et tal solsetanten him zoe'n betien omkeerd evenredig verhoolt tot et tal burgemeesters dat te maeken het mit agressie en geweld.
In 2014 was dat leste omdebi'j 45 percent; in 2022 was dat oplopen tot 77 percent. Now wo'n vule poletiek aktieve meensken bedriegd, mar bi'j burgemeesters en wethoolders is dat de leste jaoren et hadste oplopen.
En burgemeester bi'j niet vuuf daegen in de weke van achte tot vuve, nee, as et d'r op ankomt, dan staoj' in zoe'n baene dag en naacht an. Zoks gelt ok veur domenees, mar die hebben deurgaons minder of niet mit bedrieging van doen.
Uut onderzuuk het blieken daon dat vrouwluden en meensken van kleur vaeker mit geweld en agressie te maeken kriegen. Dat is warschienlik dan ok de reden waoromme die groepen hieltied minder te vienen binnen veur een baene as burgemeester. Et stok in Trouw hadde dan ok de titel mitkregen van: Wie dust de ketting nog te dregen?
Burgemeester Werkman van Stellingwarf Oostaende was disse maond in de Fochtel om de klokke te luden omreden de klokkestoel restereerd was.
Dan zoj' daenken kunnen: Och, hi'j het wel een aorig baentien; hier en daor even anstikken, koffie mit gebak kriegen, een linte deurknippen of een klokke luden of meensken fielseteren omreden ze zestig jaor bi'jmekeer binnen.
Mar ik mos de hieltied ok daenken an dezelde burgemeester doe hi'j in et gemientehuus was tiedens de infermaosiebi'jienkomst over et plaetsen van staotushoolders in Oosterwoolde. Hoe hi'j daor tierende meensken tegenover him hadde die 'm veur leugenpoede uutmaekten. Die niet praotten mar raosden.
Kiek dát heurt d'r tegenworig bliekber ok bi'j. Et is te gek veur woorden, mar et is al de warkelikhied.
Oonze keuning zee et nog zo mooi in zien kasttoespraoke: Et intimideren, bedriegen en schofferen van meensken is buten de odder." Nee, docht ik doe, et is schering en inslag.
Mar de keuning bedoelde vanzels dat et niet moeten zol. Daoromme zee hi'j d'r ok aachteran: Wie daorveur kiest, dat is veur et intimideren, bedriegen en schofferen van meensken, die verleegt himzels en brengt schae toe an de maotschoppi'je."
Ok zee hi'j toch te geleuven in et overbroggen van tegenstellings: Ik bin d'rvan overtuugd dat dit oonze kracht is", zee hi'j, dat hoolt in: de moed opbrengen om je eupen te stellen veur tegengeluden en te luusteren. De moed ok om terogholend te wezen in et deurdouwen van et eigen geliek en in plak daorvan een aander de ruumte gunnen."
Veur alle burgemeesters en aandere politici hope ik dat die bosschop van de keuning overkommen is bi'j de meensken."