De toan fan Henk van der Veer: "Preppers & Un Heilsoldate"

Henk van der Veer
Henk van der Veer © Omrop Fryslân
"Ik bin un folwassen kyn dy't groat wurdde is in'e Kouwe Oarlòch tiid, eentsje dy't de Kubakris bewust òf miskyn ok wel onbewust metmaakt het.
Kubakrisis, ut woard klonk su poëtys geheimsinnech
Seker toen oans fader sei: 'at de Rus komt, mutte jum onder de trap sitten gaan'. En dêr stonden de winterearpels, op'e tweede plank de bus met antysprút. Op 'e sydkant fan ut buske un swart doadskòpke, su dúdelek as't mar kon. Dy Kouwe Oarlòch was dan ferrekte dichtbij.
De toan fan Henk van der Veer
Wêrom't ik hier nou op disse maandachmòrren over begin, het úteraard un reden. Ik las foarege week in 'e Volkskrant un artikel over un Prepwinkel dy't in Utrecht opend was. Un PREKWINKEL! Ik had der nòch noait fan hoard dat we dy winkels ok al in Nederlaan hewwe.
Op un groat reklamebòrd in dy Utrechtse winkelstraat staat nòchal un angstanjagende fraach. In swarte sjokolade-blòk-letters op un gele waarskúwingsdriehoek falt te lezen: 'Are You Prepeard?'
At je dan un blik in de etalazy werpe lêge der allemaal noadrantsoënen, waterfilters, houtkacheltsjes en draachbare radio's.
Fergemy dat ferhaal had ik dus al earder hoard. Kouwe Oarlòch op un súterege grize desemberdach tussen Sinteklaas en de Kerstdagen. Ut skynt dat de prepwinkel in tiden fan oarlòch en enge syktes ut goëd doët.
Oekraïne, Gaza en al dy ellendege slachfelden lêge dichtbij. Druk de oustaansbediening fan 'e TV mar an òf tik op ut toetsebòrd fan'e PC en je wurde der al gau in metsogen.
Mar ik wil dat helemaal nyt, ik wil optimisme útstrale. Kristlek òf nyt, mar ut is ok Advent, tiid fan hoop. Nee, ik sal nyt preke, dêr hew ik eigenlek un bloëdhekel an.
Ut sal miskyn kynderlek onnoasel weze, mar ik kom nòch even nyt in 'e Prepwinkel. Ik bin un jonge dy't groatbrocht is in 'e Kouwe Oarlòchs tiid. Ik hew dy oarlòch nou al mear as 60 jaar overleefd.
Ik wú nostalgys eindege met un klassyk fers:
Salvation Army
púre anty-Anton Pieck
su'n regenachtege desemberavend
foar de V&D an ut Skaapmerkplein
un koudkleumende
heilsoldate met un drup
an 'e neus
ondeugend halelujahoëdsje
ballonkúten in swarte
deurskynnylons
blijmoedech knikke
as ut kyntsje op ut sendingpòtsje
foar elk kwartsje dat
ut haastege winkelfòlk
in de groate swartgroëne
desemberpòt doët
op 'e Eierbrugge
un groate kromme kerstboom
ok al sònder sneeuw
en de heilsoldate wipt
in har moaie swarte laksoëntjes
fan 'e ene foët op'e andere
gyneen het blykber in 'e gaten
dat se su noadech mut