De toan fan Jan Koops: "Jezussen"

de toan fan jan koops kollum
Jan Koops © Omrop Fryslân
""Jan, als jij nog een Jezus nodig hebt, ik heb nog wel een serie op voorraad voor je." Jezus op veurraod hebben; d'r bin d'r niet vule die dat zeggen kunnen.
Mar mien kaststallemaot, mit wie ik elk jaor een tal weken ni'je kaststallen bouwe, hi'j stelde mi'j mit zien anbod gerust. Al een peer jaor aachtermekeer bouw ik een kaststal; eerst he'k veur oons zels een peer maekt en now bin de kiender an de beurt.
De stal daor ik now an warke moet dus eins veur de kastdaegen klaor wezen en ofleverd wodden. Dat zal lokken moeten, al moe'k d'r misschien nog es ekstra veur naor mien maot in Wolvege om 'm hielemaole klaor te kriegen mit alles d'r op en d'r an.
De toan fan Jan Koops
Mar bi'j zoe'n stal heurt vanzels ok een groepien feguren. In et eerste plak de heilige femilie: Jozef, Maria en et kiend.
Mar aj' et kompleet hebben willen, dan kommen d'r ok nog hedders en schaopen bi'j, drie keunings mit kedogies in hanen, een kemeel en kemeeldriever, een os en ezel, en ie kun et veerder uutbreiden zoveer aj' willen. Zo he'k jaoren leden kleine ratties en moesies kocht, doeven en kiepen en een hond.
Doe de kleinkiender nog echt klein weren vreug ik heur of ze et rattien vienen konnen, die ik aorig verstopt hadde; of de kikkert.
Mar goed, d'r moet dus een 'passend' groepien bi'j de stal kommen. Passend hoolt in dat Jozef, Maria en et kiend eins in de stal zelf passen moeten, et liefste ok nog mit de os en de ezel daor aachter. De aandere feguren kun wel butendeure staon.
De stal daor ik now an bouwe het drie onderdielen: de echte stal daor de veurkaante haost hielemaole van eupen is, en twie huzen: een hogen iene en een kleinere.
Et aorige is dawwe zovule meugelik warken mit bruukt of kregen materiaol. De bojems van sinesappelkissies wo'n bruukt veur de singels die op et dak liggen; en de stokkies hoolt die die bojems bi'jmekeer holen wo'n bruukt as vloere of mure. Vuurpielkestokken wo'n bruukt as daklatten. Veur et casco hewwe stokken multiplex en daor komt gips op as pleisterwark.
Jim hebben et al deur: materiaolkosten bin d'r haost niet. Ienvoold, daor gaot et omme. En tóch kost een betien aorige stal in Duutslaand al vlogge duzend tot vuuftienhonderd euro. En ze bin d'r nog wel vule duurder. En dat komt deur de uren die et kost om 'm te maeken.
Kiek, et casco dat hej' zo veur mekeer, mar dan begint et pas. En die wissewassies, daor gaot hiel wat tied in zitten. De deuren en kezienen, de schostienen, stekkies om et hiem henne, trappen en losse ledders of wat dan ok: daor bi'j' tieden zute mit.
Mar goed, over twie weken hoop ik de stal opleveren te kunnen. Stal mít feguren dus. Mar aj' op de twiedehaans mark een groep veur in de kaststal kopen, dan is die vaeke niet kompleet. D'r mist vaeke et ien en aander en dat zint mi'j dan niet. Aj' een stal an de kiender geven, dan moet die kompleet wezen.
Now he'k wel es heurd dat bi'j tentoonstellings in karken of op een kastmark daor kaststallen uutstald wodden, dat daor vaeke de Jezussen uut steulen wodden.
Waoromme doen meensken zoks, zo vreug ik mi'j of. Waoromme gappen meensken zoe'n kleine Jezus in een kribbegien mit naor huus?
Hebben ze zels een kaststal thuus en is heur Jezus stokkend of kwietraekt? Of staot heur de feguur van Jezus niet an en pikken ze 'm daoromme mit? Of is et juust eersomme? Dat ze zoe'n Jezusfeguurtien hebben willen om in et huusaltaortien te zetten?
Sund ik heurd hebbe dat ze steulen wodden komt de vraoge naor et waoromme elk jaor in disse tied weer bi'j mi'j naor boven. Mar ik kan gerust een groepien zunder kiend kopen; mien maot het ommers nog wel een riegeltien Jezussen liggen."