Stef Bos bliid mei Fryske ferzjes fan syn ferskes: "Deze taal heeft een oerkracht"

Stef Bos yn it Posthuis Theater © Omrop Fryslan

Sjonger Adri de Boer brocht dit jier 'Letter' út. In album wêryn't er nûmers fan Stef Bos yn in Fryske jas stuts. Bos fertelt wat er derfan fynt, by in petear dêr't de Noard-Hollanner elk Frysk wurd yn ferstiet. Komt troch syn jeugd, sa docht bliken.

'Papa' en 'Is dit nou later': nûmers dêr't de measte minsken wol bekend mei binne. En mochten der Friezen wêze by wa't it gjin lampke brânen docht, dan soarget Adri de Boer dêr miskien foar. De sjonger bewurke de ferskes fan Stef Bos ta Fryske farianten. De bondeling draacht de namme 'Letter', wêrmei't er de planken opgien is.

In het Fries herken ik mijn moedertaal. En daar ligt de ontroering.
Stef Bos

De twa moeten inoar in pear kear om it te hawwen oer it projekt. No't it aai lein is, is Bos bliid dat er de lapen gearsmiet mei De Boer. Net yn it lêste plak omdat it Frysk in grutte rol spile.

"Het Fries zit in een Angelsaksisch-Germaans bad. Het is een taal die ik thuis kan brengen. Net als het Noors, Zweeds en Deens. Frans en Italiaans is prachtig, maar de ondertoon voel ik niet", fertelt Bos yn it Posthuis Theater yn Heerenveen. "In het Fries herken ik mijn moedertaal. En daar ligt de ontroering."

Andere ziel geven

Bos seit dat "je nooit te eervol moet zijn ten opzichte van het origineel." Want: "Je moet er een andere ziel aan geven. Letterlijk vertalen is verschrikkelijk." Dat hat De Boer neffens him begrepen. "Sommige stukken vind ik zelfs beter dan die van mij. Als ik bepaalde nummers weer zou moeten schrijven, dan zou ik bepaalde delen overnemen. Ik word gelukkig van deze nummers."

Op it stuit bringt Bos syn muzyk fan 'Bitterlief' nei de minsken ta. It album dat er opnaam yn Antwerpen. De producer fan tsjinst, Jo Francken, wist de boel flink op te skodzjen. "Op teksten waar ik zelf best tevreden over was, kon hij flink kritisch zijn. Vroeger had ik me dan aangevallen gevoeld. Nu denk ik, 'oké, die uitdaging gaan we aan'."

Alsof het de laatste plaat is

De sjonger fertelt dat der in saaklikheid wêze moat by it meitsjen fan muzyk. Urginsje, sa't er it sels neamt. "Jo vertelde me telkens dat ik het gevoel moest hebben dat dit de laatste plaat was die ik nog zou maken."

Elke foarstelling fan Bos wykt ôf fan de foarige. Hy fernimt dat er baat hat by feroaring. Om dêr foar te soargjen, docht er in berop op it publyk. "Mensen mogen mij thuis verzoekjes sturen. Op die manier dwing ik mezelf om een andere setlist samen te stellen. Ik ben 62 jaar en ik denk niet dat het verstandig is om vast te zitten in gewoontes. Ik wil blijven evolueren."

Stef Bos en Willem de Vries © Omrop Fryslan

Lykas sein is Stef Bos gjin Fries, dochs ferstiet er by it petear elk Frysk wurd. Om dat út te lizzen, dûkt er syn bernejierren yn.

"Mijn moeder was toen ik klein was vaak aan het werk in de winkel. Zij kon dan niet voor me zorgen. Dat deed moeder-overste en Friezin Foegeltsje Wijbrandi. Ik was toen zo'n drie jaar", fertelt Bos. "Ik denk dat ze haar eigen cultuur miste, want ze sprak telkens Fries tegen mij. Die taal is daarom als een soort positief gif in mijn brein gedouwd."

Als je een taal kan behouden, zoals de Friezen dat doen, dan zegt dat iets over de cultuur.
Stef Bos

Bos fynt dat mei it Fryske album fan De Boer de sirkel rûn is. "Hij heeft het heel goed gedaan. Zo'n project moet iets toevoegen. En mede door het Fries doet dat het. Die taal heeft karakter en bezit een soort oerkracht. Als je een taal kan behouden, zoals de Friezen dat doen, dan zegt dat iets over de cultuur", mient Bos. "Zij weten: dit is onze identiteit."