De toan fan Jan Koops: "Kiezen"

Jan Koops © Omrop Fryslân

"Gister hewwe kiezen kund. Tenmeensen, zo zeggen we dat, dawwe zo now en dan kiezen kunnen in et stemhokkien. Of dat now veur de Twiede Kaemer, Perveenciaole Staoten, Waeterschoppen, Gemienteraod of Europe is, et bin de mementen waorop wi'j kiezen kunnen.

En dat kiezen is een verantwoordelikhied. Wi'j kiezen ommers niet veur de kotte termien en veur oons eigen hachien alliend, nee, de stemme die wi'j gister uutbrocht hebben het niet alliend veur oonszels gevolgen, mar uutaendelik veur de hiele eerde daor wi'j op leven en alle meensken die daorop wonen.

Oonze stemme van gister zal gevolgen hebben veur et milieu, et klimaot, de belasting, de zörg, ontwikkelingshulpe en gao mar deur.

De toan fan Jan Koops

En van vandaege of begint et preces waorbi'j perti'jen d'r saemen uut moeten zien te kommen of ze een warkber kammenet maeken kunnen, een kammenet daorbi'j de perti'jen mekeer et locht in de ogen wél gunnen en dat bi'j staot is en knappe een tal zaeken in dit laand op. D'r valt ommers hiel wat te beredden de kommende tied.

D'r zullen van now of deur et kammenet en de Twiede Kaemer weer keuzes maekt wodden moeten. As kiezers hewwe oons zeggien doen kund, of liever: wi'j hebben et rooie potlood bruken kund om an te geven welke kaante wi'j zels vienen dat et op moeten zol.

En awwe verstaandig binnen dan laowe et now an de vrouwluden en manluden over die we mit zien allen keuzen hebben. Et volk het spreuken: now is et an de perti'jen om d'r een warkber gehiel van te maeken en de preblemen zien op te lossen.

Et zal trouwens nog niet mitvalen en losse in een peer jaor tied de krisissen op die op 't heden allemaole speulen. Daor moewe heur ok te tied veur geven.

Wi'j hebben kiezen kund, now is et an de perti'jen! Zo wodt dus altied zegd. Mar zo is et bepaold niet!

Deensdag hadde Johan Veenstra in de Liwwadder een treffende kollum over et sluten van de boekhaandel in Wolvege. Meensken bestellen hieltied vaeker de boeken via internet en daordeur hebben de lekaole boekhaandels hieltied minder omzet, wiels heur weenstmarge op boeken toch al niet overhoolt. En straks mar klaegen dat d'r gien boekhaandel meer over is.

Mit kleraosie en schoenen gaot et vaeke krekkengeliek. Meensken laoten een tal overhemden of schoenen thuusbezorgen; ze bruken de keuken of slaopkaemer as pashokkien, holen wat ze hebben willen en sturen de rest weeromme. En bi'j et verwarken van al die retouren zit vaeke ok kleraosie dat dudelik ien of twie keer dreugen is.

Veur een fesien hebben meensken wat kleraosie besteld, lopen daor een dag mit in de pronk en sturen et dan weeromme. Iewig zunde van al die kleraosie die ni'j, of zo goed as ni'j, deur de schredder gaot. En is et dan een wonder dat et spul duurder wodt? Om al dat wegsmieten tegen te gaon is d'r trouwens niks mis mit awwe twiedehaans spullen kopen. En dat is nog goedkoper ok!

Wat ik mar zeggen wil is dat wi'j d'r niet binnen mit zo now en dan es een hokkien rood te maeken bi'j verkiezings en daenken dat dát de mementen binnen daor et van ofhangt in wat veur laand en wereld wi'j leven.

Meensken klaegen bi'jgelieks dat verzekerings duurder wodden, mar ik heurde es dat iene een fototoestel as steulen bi'j de verzekering opgeven hadde en keurig et geld uutbetaeld kreeg, wiels hi'j et toestel hielemaole niet kwietraekt was. Zels brillewinkels warken d'r bi'jtieden an mit de zörgverzekering te flessen.

En hoevule meensken hebben nog een zuver geweten as et om de belastingkladde gaot? As wi'j as burgers in et klein de verzekering of belasting al een loer dri'jen, hoe zowwe dan wat zeggen kunnen van grote bedrieven die op grotere schaole de zaeken bedonderen?

Nee, et kiezen ligt nao gister now niet een tiedtien stille tot we weer een oproep op deurmatte kriegen. Kiezen? Kiezen doewe elke dag."