De toan fan Jan de Groot: "Jongereand, sterkte…"

Jan de Groot © Omrop Fryslân
"Op wat ik sels altiten gejeuzel fonnen hew dat 't froeger altiten beter waar, kom ik nou werom. Froeger waar gewoan alles beter. Wat? 'n Stikminnig jaar leden waar 't sels nag beter as teugenworig. Hierfoor hoeve je gyn ouwe kirl te wezen, want elkeneen weet dat 't teugenworig he-len-dal niet leuk is om te leven, laat staan in leven te bliven.
De toan fan Jan de Groot
Fansels, froeger waren d'r ok oorlogen en aarmoed. Wat dat betreft is d'r niet feul feranderd. 't Ferskil met froeger is dat Nou, ja, wer begint presys froeger? Dat kin bij elkeneen âns weze.
Maar goed, 't ferskil met froeger is dat d'r op dut stoit gyn groate werkloazens is. At men kin, dan kin teugenworig elkeneen werke.
'n Nadeel is dan weer 't digitale tiidperk der't wij nou in leve. Je komme nergens meer met fort en je worre ok niet weg, want soasjaal media is watching you.
Maar at je alles fannander ôftrekke en optelle, dan durf ik te beweren dat 't jongereand 't 'n stik moeiliker het as befoorbeeld ôns in 'e jaren negentig. Ja, in die tiid waar d'r 'n groate krisis met deran groate werkloazens ferbonnen, maar doe waar alles ok nag niet soa duur as nou.
Dat loopt namelik nou flink út 'e klauwen! Fansels ok deur de inflasy, maar derfoor worde alles ok al duurder, maar de prizen binne nou soa hoog worren dat 't hest niet meer te betalen is. Soawel foor 'n prot ouweren as jongereand. Maar ik beperk mij even tot lêstnoemde generasy.
Men mot hur 'n slâg in de rôndte werke om wat genog sinten te krijen om befoorbeeld op stap te kinnen. Lessen hoorde ik dat op Koaningsdâg in Swolle 'n broadsy beenham negen euro kostte! Negen euro! 't Mot niet mâler worre!
Betaalden wij in ôns tiid in 't begin fan ôns stappersloopbaan nag 1,25 foor 'n glassy bier, en dat binne dan guldens, teugenworig is 'n bedrag fan 2,75 meer regel as útsondering. Men wort nou niet meer blau fan 'e drank, maar se betale hur blau om maar 'n bitsy blau te worren. 'n Rondsy geve kin aigenlik niet meer. In 't slimste gefal sitte je met tien kammeraten bijnander en je sille maar as eerste an 'e beurt weze, dan bist drekt al 27,50 kwyt en at elkeneen an 'e beurt weest is, dan kinst nag 's soa'n bedrag deltelle. 't Likent mij derom loochys dat aansen 't geven fan rondsys gebeurd is en dat elkeneen alleen foor himsels bestelt.
Of se gaan hur weromtrekken in keten ensoa. Sels goedkoop bier kope bij de súppermet en dan gesellig in 'e keet sitte. Dat is 'n stik goedkoper en is nag deur elkeneen te betalen.
Maar wil men dat wel? Ik dink fan niet. 't Is noadgedwongen. 't Wereldsy wort in 't weekeand dan wel heel klain. En dat is dan weer niet de bedoeling at je jong binne, want dan hore je just wat fan 'e wereld te sien. Ik wîns 't jongereand de kommende jaren feul sterkte toe."