De toan fan Jan Koops: "Tuun"

"De tuun wodt elk jaor groter. Kennen jim die uutdrokking? De tuun wodt elk jaor groter. De oflopen tied bin 'k aorig wat uren in de tuun an 't wark west.
De eerste klus is altied et snuuien van de knotwilgen. Doe we in dit huus mit grote tuun kwammen te wonen he'k mi'j een goedkope kettingzaege anschaft; iene diej' uutschoeven kunnen. Dat ik huuf d'r gien trappien bi'j te hebben. Mar et is allemaole wel warken boven de macht, dat eredaegs ha'k hier en daore aorig wat last.
En de oflopen daegen mos et gezon d'r an geleuven. Of, nee, niet et gezon: ik mos d'r an geleuven en zörge veur et gezon.
En dat is in et veurjaor een put wark omreden ik mit een vertikuteerder eerst zovule meugelik mos d'r uuthaele en et daornao votdaolik ok nog even mi'jen moet.
De buurman zee da'k et mos gewoon zitten laoten mos. "Dat is ommers ek grien", zee hi'j d'r aachteran. Ik mos 'm geliek geven en docht an oonze ma. Neffens heur beston onkruud niet. Zi'j zee dat God alle plaanten maekt hadde en waoromme zollen wi'j dan bepaolde soorten as minderweerdig, as onkruud, zien moeten? Mar doe 'k an oonze ma docht, kwam vanzels ok pa in mien gedaachten.
Een op en top tuunman die jaorliks ien van de drie priezen wun veur de mooiste tuun van de buurtverieninge. Iene van de bloembakken die hi'j daormit es wunnen het, die staot now in oonze tuun. Neffens mi'j is et ding van asbest, mar zolange aj' d'r mar niet in ommezaegen gaon schient et gien kwaod te kunnen.
Mar goed, oonze pa dus. Doe ik an him dochte doe kon et niet aanders of et mos mos zovule meugelik opruuumd wodden. Hi'j wol et grös d'r altied netties bi'j liggen hebben. "Ik soe et net dwaan", zee de buurman nog es, mar mit mien pa in gedaachten besleut ik deur te pakken en me dan mar wat meer wark op de hals te haelen.
De vertikuteerder kwam uut et hokke. Now heb ik een elektrischen iene mit een opvangbak en etzelde geldt veur de motermi'jer: mit opvangbak dus. Mar wi'j hebben zo alderheiselikst vule mos in et grös zitten, da'k elke anderhalve meter de bak vol hebbe mit mos en die dus legen moet.
Daoromme he'k d'r veur keuzen en hael beide opvangbakken d'r of. Dat ik moet nao et mi'jen alles mit de hanen opharken en et dan ofvoeren op de anhangwaegen. Mar bi´j et klimmen van de jaoren mark ik dat et opharken now niet mien meerst favoriete tiedbesteding is.
Deensdagaovend he´k de helte van et mos en grös in de veurtuun liggen laoten. Ik hadde et nocht d'r hielemaole of en de piepe hielemaol uut. Gistermorgen wa'k daoromme veur aachten al weer in et spier om et mos en grös eerst in bulten te harken en daornao op de karre te laeden.
Now wa'k niet de ienige die al vroeg uut de veren was. Meensken mit honties kwammen langes en zo ha'k de hieltied even wat ofleiding en kon 'k elke keer weer op aosem kommen. Zo was d'r de man die, naodawwe wat uutwisseld hadden over et tuunwark, opmarkte da'k d'r nog aorig wat wark an hadde, om d'r aachteran te zeggen: "Do bist de jongste ek net mear!".
Wrief et d'r mar in dochte ik doe. Even laeter kwam een vrouw mit ok al een klein hontien an een lijn. Zi'j bleef even staon, zag et even an hoe ik om acht ure, mit een rooie kop en et zwiet al op et veurheufd, de boel an et opredden was, en zee doe "Ja jonge, de tún wurdt elk jier grutter."
De tuun wodt elk jaor groter. Ik kende die uutdrokking nog niet, mar et is een filesofische waorhied.
Psycholoog Douwe Draaisma schreef twintig jaor leden et boek "Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt." Ok zoe'n filesofische benaodering van et leven dat bi'j et klimmen van de jaoren vlogger liekt te gaon.
Tegen de tied dat ik et boek over mien veuroolden of hebbe, he'k weer wat meer jaoren onderviening mit de tuun en dan moe'k me d'r mar es an zetten en schrieve et 'psychologische zelshulpboek veur oolder woddende meensken', mit as titel: "Ja jonge, de tuun wodt elk jaor groter."