De toan fan Jan Koops: "Weerommekieken"

"Disse leste daegen van et jaor leveren mi'j altied een wat weemoedige stemming op. Vroeger was dat nog slimmer. Doe wodde op ooldjaorsaovend in de karken andacht besteded an de meensken die uut de tied kommen weren.
Dat gaf mi'j altied een wat triest gevuul boven op de toch al niet blieder maekende gedaachte dat d'r al weer een jaor ommevleugen was. Mar gelokkig is in de meerste karken et ommedaenken veur de meensken die wegraekt binnen, verplaetst naor et aende van november. Now zal dat veur de meensken die iene verleuren hebben niet vule uutmaeken; veur heur blift die ooldjaorsaovend een hiele muuilike aovend.
Mar goed, daornaost kieken wi'j dus in disse tied ok weeromme naor wat et jaor oons brocht het. Veur mi'j persoonlik was ien van de opvalende zaeken, naost et kriegen van de eerste AOW, et verzörgen van een wekelikse kollum bi'j de Omrop.
Now he'k al roem tien jaor mit riegelmaot kollums in de Stellingwarver kraanten, mar die kollums moe'n gaon over spiritualiteit, geleuve en dat soorte van zaeken. Bi'j de Omrop wodde ik daorin hielendal vri'jlaoten, zo zeden ze. In et begin ha'k wat verhaelties uut mien jonge jaoren mit hier en daor een kwinkslag tussendeur.
Mar et dee blieken dat de redaktie vun dat d'r eins wat tevule kollums weren mit een humoristische inhoold. Ik wodde daordeur uutdaegd en utere mar es wat meer en vaeker mien eigen miening. Ok best vanzels! Wat is d'r now mooier as veur een groot pebliek naor veuren brengen te meugen hoe aj' tegen zaeken ankieken? Dat kan dan ok nog es wat gespreksstof opleveren, zo docht ik.
Mar as jim now daenken dat zokke kollums vule reakties oproepen, dan moe'k jim teleurstellen. Ja, d'r kwammen en kommen mit riegelmaot tillefoonties en mailtjes van bekenden die feguurlik een doeme opstikken; en a'k zundags argens in Frieslaand een karkdienst verzörgd hebbe dan bin d'r altied wel weer meensken die mi'j zeggen dat ze elke donderdag de kollum beluusteren. Now, da's hiel mooi vanzels.
Mar ik hadde d'r ok reken mit holen dat meensken inhooldelik in gesprek gaon willen zollen over mien miening. Now he'k ien keer een vrouw had die mi'j belde en vreug of we een keer ofpraoten konnen om et over een kollum van mi'j te hebben.
Vanzels kan dat! De ofspraoke is nog niet west, mar ik hope al dat et daor nog es van komt. Ik bin slim beni'jd naor wat heur anspreuken het in een kollum of wat juust niet. En dan was d'r iene die een peer keer reageerde op mien kollum en dan veural as et over corona gong en et beleid dat et kammenet daorbi'j veur ogen het. Ik kriege de indrok dat de man et mar muuilik te verkroppen vint dat ik corona niet ofdoe as een gewone griep en dat ik mi'j minder drok maeke over allerlei maotriegels as over de valse berichten en et geweld dat bruukt wodt deur pattie wappies.
Now daenk ik zels dat 'k nog aorig nuanceerd was in de kollums daor corona in veurkwam. Hugo de Jonge wodt deur mi'j now niet bepaold op een schild hijst. Mar ie kun ok deurslaon naor de aandere kaante, en dat verpof ik.
Ik bin et iens mit veul van de kritiek op et kammenet, mar et deurslaon in geweld, in leugens, in bedriegings en zokswat, dat is meensken onweerdig. De lui die zoks doen die geven heurzels een brevet van onvermogen. Zi'j verbrieden de kleuve die d'r in de maotschoppi'j is, in plak van te preberen verbiening te zuken en mekeers - op feiten baseerde - argementen serieus te nemen en daorover et gesprek an te gaon.
Daormme is mien algemiene oproep an et aende van dit jaor dat alle meensken es kieken naor de kleuve tussen heurzels en aanderen en dan bedaenken hoe ze die kleuve smaller maeken kunnen of hoe die kleuve overbrogd wodden kan. Dat zol een goed veurnemen wodden kunnen.
Ik weenske jim een mooie jaorwisseling en alvast een goed ni'j jaor."