De toan fan Jan Koops: "Poletieke index"

"Sund een weke hewwe d'r in oons laand een ni'je index bi'j: de nationaole poletieke index. Elke maond wodt daorin deurgeven wie de beste Nederlaanse politikus was en ok welke perti'j bovenan staot.
Niet alliend de nommers iene wo'n mit naeme nuumd, mar álle Twiede Kaemerleden en álle poletieke perti'jen wo'n in die index opneumen. Et gaot hierbi'j niét om de vraoge hoe populair de Kaemerleden of perti'jen binnen bi'j de kiezers of hoe vaeke ze op de tillevisie of radio kommen, nee, de onderzukers meten hoe weerdevol de Kaemerleden en perti'jen de oflopen maond west hebben veur de poletiek. Et gaot daorbi'j om heur meetbere bi'jdregen.
En dat beoordielen wodt daon op de drie heufdtaeken die d'r binnen in de poletiek: as eerste de wetgevende taeke (hiel zwaor weegt et hier bi'jgelieks, as et kaemerlid een wetsveurstel indiend het dat uuteandelik ok anneumen is); as twiede hewwe de konterlerende taeke (hier kuj' vule punten haelen aj' lid weren van een perlementaire onderzuuks- of enquêtekemissie). En as dadde vanzels de vertegenwoordigende taeke: hoe vaeke was de politikus anwezig bi'j de verschillende soorten van debatten. De onderzukers maeken alliend mar gebruuk van de officiële ciefers die in de Twiede Kamer bi'jholen wodden. De index maekt neffens heur dudelik welke Kaemerleden een 'weerdevolle' bi'jdrege leveren an et funktioneren van et parlement.
Et eerste Kaemerlid dat bovenan ston was Caroline van de Plas van de Boer Burger Beweging. Temeensen, aj' alle drie de poletieke taeken even belangriek vienen. Mar as now de wetgevende taeke veur jow zwaorder weegt dan staot Lisa Westerveld van GruunLinks bovenan. Moch ie meer belang hebben bi'j de konterlerende aspekten van et Kaemerlidmaotschop dan het Pieter Grinwis van de ChristenUnie wunnen. En as poletieke perti'j scoort neffens de index D66 et beste.
D'r bin een peer dingen die mi'j opvalen binnen doe ik me wat in die index inlezen hadde. Et belangriekste is dat poletiek-inhooldelike punten niét weugen wodden. Et gaot bi'j die index alliend mar om objektief te meten zaeken. Mar poletiek gaot toch juust om de inhoold? Wat heb ik d'r an dat Caroline van der Plas now nommer iene wodden is, wiels ik niet aachter heur perti'jpregramma staon kan? Wat levert et mi'j op dat op de perti'jindex D66 bovenan staot, as dat niet de perti'j is daor ik mi'j et meerst bi'j thuus vuul?
Mar ook ere zaeken maeken dat ik mien stemme niet bepaolen laote deur de index. Zo bin ik d'r van overtuugd dat d'r veural in de noordelike perveencies bi'j verkiezings vaeke stemd wodt op een kandidaot uut de eigen omgeving, omreden kiezers d'r van uutgaon dat zoe'n Kaemerlid méér opkommen zal veur de belangen van die noordelike perveencies as aanderen. Mar of zokke politici dat in de praktiek ook warkelik naokommen, daor wodt in de index hielemaole gien reken mit holen. Een aander punt is dat d'r ok niet meten wodt of Kaemerleden heur bi'j et stemmen wel holen an wat ze in heur eigen verkiezingspregramme beloofd hebben. Hoevaeke zien we et niet dat perti'jen omreden van et zonuumde koalisiebelang aanders stemmen as wat in heur eigen pregramma ston?
Nee, disse index döt mi'j een betien daenken an een schoelerappot daor alliend mar meten wodt of kiender wel alle daegen op schoele west hebben, hoe vaeke ze een vraoge steld hebben, hoe vaeke ze mitdaon hebben an spellegies op et schoeleplein en of ze de meester of juf ok hulpen hebben, wiels d'r gien ciefers geven wodden veur rekenen, tael, geschiedenis en gao zo mar deur. Zoe'n rappot geft dan alliend mar an hoe braof zoe'n kiend is, mar et zegt hielemaole niks over de kappeciteiten.
Zo zegt de poletieke index dan wel vule over - wat ik now mar even nuum 'vlijt en gedrag' van de kaemerleden, mar niks over heur inhooldelike bi'jdrege an een betere wereld. Veur dat leste zuwwe toch echt kieken moeten naor veural et stemgedrag. Neffens mi'j is de poletieke index daormit veural een bi'jdrege an de verzaemeling van kennis van lik-mi'j-'t-vessien."