Fersleine reaksjes op ferstjerren Joop Mulder: "Joop Mulder was een icoon"

Yn de kulturele wrâld en op it eilân Skylge soarget it ferstjerren fan Joop Mulder foar in soad reaksjes. Hy wie in ikoan, unyk, ynspirearjend en fertsjinnet in stânbyld sizze minsken dy't him kend ha. Yn dit artikel in oersjoch fan de reaksjes.
Yn in ekstra lange útstjoering fan Fryslân Hjoed dizze moandei rom omtinken oan it ferstjerren fan Joop Mulder.
© ANP Foto
"Joop was een icoon." Dat seit Siart Smit nei oanlieding fan it ferstjerren fan Joop Mulder, âld-direkteur fan Oerol. Smit naam it stokje fan Mulder oer en is sûnt 2018 direkteur fan it Oerol Festival op Skylge. "Joop was een inspirator op vele vlakken. Hij gaf iedereen de kans zich te ontwikkelen, hij is voor heel veel mensen belangrijk geweest in hun durf om te maken wat ze wilden maken." Ek fan Skylge komme fersleine reaksjes.
Smit kaam Mulder foar it earst tsjin doe't er as saaklik lieder by Tryater oan de slach gong. "Gedurende de jaren groeide het contact. Joop kon als geen ander uitleggen waarom creativiteit belangrijk was. Ik denk dat we in de cultuurwereld allemaal schatplichtig aan hem zijn. Hij was een inspiratiebron voor velen. Een icoon in de cultuurwereld."
Joop was een icoon in de cultuurwereld.
Siart Smit

Foar de troepen út

Yn 2018 waard Smit de nije algemien direkteur fan Oerol, it lokaasjefestival op Skylge dat troch Mulder betocht waard. Dochs koe Mulder syn 'berntsje' wol loslitte, fertelt Smit. "Ik kreeg volop vertrouwen. Ik heb ook niet het gevoel gehad dat ik in zijn schoenen moest staan. Hij heeft een fantastisch fundament gelegd, waar ik op door mag werken. Oerol blijft een plek waar altijd vooruitgedacht wordt, waar we proberen voor de troepen uit te lopen."

Noch lang net klear

Mulder wie 67 jier doe't er ferstoar en hie noch folop ideeën dêr't er mei dwaande soe, wit Smit. "Joop was nog lang niet klaar. Hij had nog volop plannen. We kennen Joop als iemand die nooit opgeeft, dus er zou nog van alles gebeuren. Ik ben ervan overtuigd dat een aantal plannen door anderen zal worden opgepakt en uitgevoerd gaat worden, maar het is spijtig dat hij ze zelf niet af heeft kunnen maken."
Siart Smit oer it ferstjerren fan Joop Mulder
Sytse Schoustra
Hij heeft wel een standbeeld verdiend.
Sytse Schoustra
Ek fan it eilân Skylge komme der in soad fersleine reaksjes nei oanlieding fan it ferstjerren fan Mulder. Ien fan harren is Sytse Schoustra, oprjochter fan De Vrienden van Oerol. "De mooiste herinnering aan Joop is zijn lef en zijn visie. Joop was zijn tijd ver vooruit op cultuurgebied. Joop was een ziener. Zaken waar de meeste mensen nooit bij stilstonden, daar had hij al een idee over."
Ek de ynfloed fan Mulder op it libben op it eilân hat grut west. "Joop heeft enorm veel voor het eiland betekend. Hij heeft Terschelling op de kaart gezet. Jaren geleden, toen ik zelf in het hoofdbestuur zat, genereerde hij zo'n 200 arbeidsplaatsen met z'n festival. Het gemis is enorm. Ook de mens Joop wordt gemist. Hij stond voor iedereen klaar. Hij heeft wel een standbeeld verdiend."
Christa Oosterbaan
We zijn een uniek mens kwijtgeraakt.
Riedslid Christa Oosterbaan
Ek Christa Oosterbaan, gemeenteriedslid op Skylge, sil Mulder misse op it eilân. "Ik kreeg gisteren het berichtje en toen stuurde ik automatisch 'nee' terug. Ongeloof, dat geldt voor de meeste mensen. Dat zie je ook op social media voorbij komen. Het is heel onverwacht voor de meeste mensen. Het is een schok voor de gehele culturele sector. Gemis voor de internationale theaterwereld."
Oosterbaan is sels grut wurden mei it Oerol Festival. "We kunnen Oerol niet meer wegdenken, dat is er vanaf dat ik heel klein was. Door Oerol hebben we hier een economische impuls gehad. De cultuur, het theater, al die artistieke dingen die we hier hebben gezien, Joop heeft ons veel dichter bij elkaar gebracht. We zijn Joop als een uniek mens kwijtgeraakt. Hij was zo'n bevlogen, wat hij moeiteloos op iedereen over wist te brengen."
Joop heeft mijn leven in tien dagen veranderd.
Mediadirekteur William Valkenburg fan RTV Utrecht
Mediadirekteur William Valkenburg fan RTV Utrecht learde Mulder kennen doe't er yn tsjinst wie fan de VARA. "In 1992 werd ik gevraagd om aan een experimenteel radiostation mee te werken tijdens het Oerol Festival. In die tien dagen is mijn leven veranderd. Niet alleen door de enorme diversiteit aan programma's die ik op het eiland zag, maar ik kwam ook mijn huidige vrouw Tanja op Terschelling tegen. We zijn nog vele malen terug geweest op het eiland. Tanja heeft Joop gevraagd om getuige te zijn van ons huwelijk in 1995. Een heel bijzondere gebeurtenis."
Valkenburg tinkt mei in soad leafde werom oan Mulder. "Zijn gedrevenheid, liefde voor natuur en cultuur wist hij als geen ander samen te brengen op de paar vierkante kilometer van Terschelling. Toen er te veel bezoekers op het eiland kwamen, bedacht hij een uitweg. Hij was de uitvinder van het locatietheater, waarmee hij internationaal aanzien verwierf. Er werden congressen op het eiland georganiseerd over zijn visie om natuur en cultuur te laten samenwerken. Hij heeft een groot stempel gedrukt op de ontwikkeling daarvan."
Ek persoanlik sil Valkenburg Joop Mulder misse. "Hij was een persoonlijk inspirator en leermeester. Als ik iets van zijn creativiteit en doorzettingsvermogen heb, dan ben ik gezegend."
William Valkenburg makke Radio Oerol
© Jonathan Doornenbal/Sense of Place
Een culturele grootheid is er niet meer. Zijn culturele erfenis blijft gelukkig wel bestaan.
Hendrikus Venema fan Sense of Place

Sense of Place

Nei Oerol rjochte Mulder him op it lânskipsprojekt Sense of Place, ûnderdiel fan Ljouwert Kulturele Haadstêd 2018. "Een culturele grootheid is er niet meer. Zijn culturele erfenis blijft gelukkig wel bestaan", seit Hendrikus Venema fan Sense of Place yn reaksje op it ferstjerren. "Het was een man met tomeloze energie", sa typearret Hendrikus Venema Mulder. "En 101 ideeën, hij kon soms ook weleens wat mopperen maar hij was echt de vaandeldrager en het boegbeeld van Sense of Place."
Sense of Place is in samling projekten oan de Waadkust, in mingeling fan keunst en natuer, om dy Waadkust better op 'e kaart te krijen en sa de lokale ekonomy in ympuls te jaan. "Zijn verlies is echt onwerkelijk. Hij stond nog middenin het leven, was een energieke man die altijd kansen zag, met een enorme drive. Echt een cultureel ondernemer, authentiek, eigenzinnig, grote bevlogenheid wat kunst, natuur en landschap verbindt en zijn verbondenheid met de Waddenzee."
Hy wie de geastlike heit fan Sense of Place. "Hij heeft niet alleen voor Fryslân en Nederland, maar ook internationaal veel betekend voor het culturele landschap. Zonder hem was er geen Oerol geweest, geen Culturele Hoofdstad en geen Sense of Place."
Hendrikus Venema
Jos Thie
Joop is voor mij het inspirerende voorbeeld geweest dat kunst er echt toe doet.
Jos Thie

Tryater op Oerol

Ien fan de minsken dy't in soad mei Mulder gearwurke hat en him sels in jier ferfongen hat doe't Mulder in burnout hie, is Jos Thie, de âld-artistyk lieder fan Tryater.
"We wisten wel dat Joop een beetje aan het worstelen was met zijn gezondheid, maar dit hadden we totaal niet verwacht", seit Jos Thie. Mulder hat him nei it Abe-spektakel yn 1995 útnûge om ek ris wat op Skylge by Oerol te dwaan. "Ik kende Oerol wel van naam, maar ik kende het festival niet goed. Zo is het contact begonnen en dat is heel intensief geworden. We hebben veel samengewerkt en daar is ook de productie Peer Gynt uit voortgekomen." Dat wie it begjin fan Tryater op Oerol. "Joop heeft ook heel erg gestimuleerd om ook de 'Fryske kultuer' op het eiland te krijgen. En daar is hij ook echt in geslaagd."
"Oerol zonder Joop is ondenkbaar, ook als hij er niet was. Dat heeft te maken met zijn visionaire ideeën wat je met kunst op dat eiland kon. En daarbij zijn unieke eigenschap: zijn doorzettingsvermogen. Hij liet het nooit los. Altijd waren er obstakels, ieder ander zou de handdoek in de ring gooien, hij niet." Hy liet ek faak jonge makkers gaadlike plakken op it eilân sjen.
"Joop is voor mij het inspirerende voorbeeld geweest dat kunst er echt toe doet, dat kunst middenin de samenleving kan staan. En dat je met een glimlach door kunst elkaar kunt omarmen en de gemeenschap kunt versterken."
Jan Ketelaar
Hy hie in enoarme enerzjy fan hieltyd mar trochgean, net dominearjend, mar rêstich, fêsthâldend.
Jan Ketelaar

Bylden fan Sense of Place

"It is krekt of sitst yn in gekke film, it nijs komt net echt binnen", seit byldzjend keunstner Jan Ketelaar. Hy waard belle dat Joop Mulder ferstoarn wie. "Ik skrok my rot."
Ketelaar makke de beide bylden fan de froulju op de dyk by Holwert. "Hy sei dat it byld dêr prachtich paste en hat dat mei de minsken fan Holwert oan See bepraat." Mulder kaam meardere kearen yn syn atelier te sjen. It ferhaal fan Sense of Place wie in kwestje fan lange azem, Mulder koe dat. "Hy hie in enoarme enerzjy fan hieltyd mar trochgean, net dominearjend, mar rêstich, fêsthâldend. It wie in bysûndere man."
Hy sil him benammen misse yn it meitinken oer plannen. "Hy hat my wol moed jûn en selsfertrouwen."
Kees Lesuis
Het lijkt wel of het stil is op het eiland.
Kees Lesuis

Festival Oerol

"Het lijkt wel of het stil is op het eiland" seit Kees Lesuis artistyk lieder by Oerol. "We zijn allemaal aangedaan, ben er zelf ook emotioneel onder. Joop heeft heel veel mensen geïnspireerd, door dingen te vragen, kom kijken spring in mijn Jeep, we gaan mooie dingen maken. Zo was hij met kunstenaars maar ook met medewerkers."
Mulder hat in enoarme rol yn it kulturele fjild spile en dy rol is net útspile neffens Lesuis. "Hij vertrouwde de kunstenaars en de makers en gaf ze de ruimte. Hij nam risico's met hen. Nooit heeft iemand dat vertrouwen beschaamd." Foar tal fan keunstners wie er belangryk, lykas foar Sytze Pruiksma en Nynke Laverman. Elke keunstner hat sa syn ferhaal. "We zijn aan het kijken of we die verhalen kunnen verzamelen. Joop had ook altijd aandacht voor iedereen. Dat is het gemis dat we nu hebben."
Oerol belibbet dit jier de 40ste edysje. "We gaan het gedachtengoed van Joop voortzetten. Dat is het mooiste eerbetoon dat we kunnen maken."
Eddy Terpstra
Hij zat nog vol plannen vooral voor Sense of Place.
Eddy Terpstra

Fytsmaat

"We fietsten drie keer per week als hij op het eiland was", seit Eddy Terpstra, âld-bestjoerslid Oerol en freon. "Hij zat nog vol plannen vooral voor Sense of Place. Hij besprak alles met mij. Hij wilde wat gemalen doen, maar door corona vlotte dat niet. Hij wilde ook altijd snel."
Syn ferhalen sil er it measte misse. "En zijn plannen en ideeën."