Liveblog | 19 novimber 2020

Coronanijs fan 19 novimber: 128 nije besmettingen, 3 deaden | 'Restaurants mooglik heal desimber iepen'

Yn dit liveblog is it lêste nijs oer it coronafirus te folgjen.
Bywurke: 19 novimber 2020, 23:07
tongersdei 19 novimber 2020
23:00

Ein fan dit liveblog

We slute it liveblog foar hjoed. Tank foar it folgjen. Freed is der wer in nij liveblog.
22:17

Achtkarspelen mist eveneminten: ferfeling by jongerein soarget foar skea

De gemeente Achtkarspelen is dermei oan: groepen jongerein dy't foar oerlêst soargje yn de doarpen. Alle doarpen yn de gemeente ha der lêst fan, neffens Gemeentebelangen. Boargemaster Oebele Brouwer seit dat it net allinnich giet om jeugd út de eigen gemeente, mar in grutte groep dy't yn de hiele regio foar problemen soarget.
21:20

Fryske boargemasters op ien line: karbidsjitten moat trochgean kinne

It karbidsjitten yn Fryslân moat dit jier gewoan trochgean kinne, fine de boargemasters yn de provinsje. Dy sitte allegearre op ien line, seit boargemaster Oebele Brouwer fan Achtkarspelen. Hy antwurde op fragen fan it CDA, dat witte woe hoe't it komme soe mei de tradysje.
20:10

Ferkearde tests liede ta útbraak

Troch ferkearde tests te brûken, is der by in bedriuw in coronaútbraak ûntstien, dat seit Margreet de Graaf fan de GGD. "In bedriuw ergens yn Nederlân hat hiel erch syn bêst dien en sneltesten foar it personiel ynkocht, mar dat wiene de ferkearde testen. Dat betsjutte dat besmette meiwurkers gewoan oan it wurk wiene."
"Wy bringe no alle kommersjele partijen yn kaart en jouwe it oan de ynspeksje troch at wy tinke dat it net goed giet." De testen fan de GGD binne better as de kommersjele alternativen, seit De Graaf, en dat soarget somtiden foar oare útslaggen. "At minsken by ús herteste falt in kwart fan de útslaggen oars út."

Grutte kapasiteit

It is foarearst net nedich om by kommersjele partijen te testen, omdat de GGD mear as genôch kapasiteit hat. "It giet hiel goed, wy ha eins fierstente folle", laket De Graaf. "Dat dogge we mei sin, want we ferwachtsje noch wol in pyk. Op it stuit kinne we 2400 minsken teste, der binne deistich no goed 1400 minsken dy't der gebrûk fan meitsje. At de testlokaasjes iepen binne, komt de kapasiteit op fiiftûzen."

Sifers

It tal besmettings yn Fryslân rûn de ôfrûne dagen wer wat omheech, mar dat soarget net fuort foar noed by de GGD. "Je moatte it altyd yn de gaten hâlde, mar wy gean der no noch fan út dat it om in pyk giet yn in delgeande trend."
Margreet de Graaf fan de GGD
19:30

27 besmettingen yn Snitser wensoarchsintrum Frittemahof

Yn wensoarchsintrum Frittemahof yn Snits binne sechstjin bewenners en alve meiwurkers posityf test op it coronafirus. Fiif fan de bewenners binne oerpleatst nei it Covid-hûs op It Hearrenfean. Ien bewenner is oan it firus stoarn. Fanwege de besmettingen beslút Patyna om de lokaasje te sluten foar besite.
It docht bliken dat in aktiviteitegroep de boarne is fan it grutte tal besmettings. "Ferline wike freed hiene wy ús earste bewenner dy't posityf teste, dêrnei ha wy de oare bewenners ek testen en doe die bliken dat it grutste part fan de bewenners dy't dêr te gast is posityf test", sa seit regiomanager Henk Hijlkema fan Patyna.
16:36

'Mooglik fan heal desimber ôf alle restaurants iepen'

Mooglik kinne alle restaurants fan heal desimber ôf de doarren wer iepenje. It wie de bedoeling dat der dan úteinset wurde soe mei in proef mei 25 restaurants, mar neffens RTL Nieuws is it foar it kabinet in serieuze opsje om direkt alle restaurants yn Nederlân te iepenjen.
Der soene wol stange betingsten jilde by de weriepening fan de restaurants. Sa soene it personiel en de klanten ferplicht mûlkapkes drage moatte en soene der 'kuch-skermen' tusken de tafels komme moatte.
16:30

Jillert Anema Cruijffiaansk oer Alvestêde-beslút

Reedryd-coach Jillert Anema liket teloarsteld, dat it bestjoer dit beslút no al naam hat. "Ien fan de dingen dy't ik dan tink is: in goede coach hat twa oplossingen foar in probleem, in topcoach hat fjouwer oplossingen. Mar ik ried elkenien oan: tink earst sil ik wol of net wat dwaan oan in probleem? Dan hawwe je acht oplossingen. En dat ried ik it Alvestêdebestjoer ek oan, neat dwaan", sei Anema.
De coach woe fierder net reagearje: "Ik tink dat dat wol genôch seit."
Jillert Anema
15:29

Mûlkapkeplicht op 1 desimber

Der jildt mei yngong fan 1 desimber in mûlkapkeplicht yn publike binnenromten, stasjons en fleanfjilden. De plicht jildt net yn tsjerken, moskeeën, synagogen en timpels. De mûlkapkeplicht jildt foar elkenien fan 13 jier en âlder.
Under publike binnenromten falle ûnder mear de publike dielen fan oerheidsgebouwen, winkels, teäters en hoarekagelegenheden.
15:20

'Pasjinten komme siker yn it sikehûs troch útstel fan de soarch'

Hoewol't it oantal coronabesmettingen en sikehûsopnames al wiken nei ûnderen giet, fernimme soarchmeiwurkers yn sikehuzen en ferpleechhuzen dêr net in soad fan. Neffens Femke van der Palen fan soarchbûn NU'91 rint elts yn de soarch op it lêste bytsje enerzjy. "En dat is alleen maar erger geworden. Ze weten dat als de zorg rondom Covid minder wordt, er ook nog de reguliere zorg is die weer omhoog moet gaan", seit se.
In soarchlike ûntwikkeling is dat der no pasjinten yn sikehuzen komme foar reguliere soarch, dy't folle siker binne om't de normale soarch útsteld is, fertelt Van der Palen. Ek yn de ferpleechhuzen binne de problemen neffens har noch net foarby. "Daar zijn de besmettingscijfers nog extreem hoog. We gaan nu de winterperiode in en mensen gaan griep krijgen. De vraag is dan: is het griep of corona? Die mensen moeten toch getest worden en in isolatie", sa seit de wurdfierdster fan NU'91.
14:51

De Buma fan Grinslân wol gjin karbid

As it oan foarsitter Koen Schuiling fan de Veiligheidsregio Grinslân leit, wurdt der dit jier net mei karbid sketten by de jierwiksel. "Het is in deze tijd gewoon hartstikke gevaarlijk", seit er tsjin RTV Noord. It is noch gjin definityf beslút: de foarsitters fan de 25 feilichheidsregio's beprate it karbidsjitten kommende moandei. Dêr is Sybrand Buma fan de Veiligheidsregio Fryslân ek by.
14:25

Gjin Alvestêdetocht, ek al leit der genôch iis

Mocht der genôch iis lizze, dan noch soe in Alvestêdetocht op dit momint net trochgean. Dat hat Keninklike Feriening De Friesche Elf Steden besletten. Mei de hjoeddeiske coronasituaasje is it net mooglik om de tocht op in feilige wize te organisearjen. It meast wichtige punt is de 1,5 meter-maatregel.
Wiebe Wieling, de foarsitter fan De Friesche Alvestêden, seit dat it bestjoer net in oardel-meter-útfiering fan de Alvestêdetocht organisearret. "Ast sjochst nei de sitewaasje fan it firus, dan is de kâns hiel grut dat de tocht net troch giet dit jier. Wy sizze wol, as it ein jannewaris, febrewaris oars wêze soe, en it iis leit der, dan kinne wy dat yn twa dagen organisearje. It is net hielendal útsletten, mar de kâns wurdt wol tige lyts."
14:15

128 nije Fryske coronabesmettingen fêststeld

Der binne neffens de sifers fan it RIVM yn de ôfrûne 24 oeren yn Fryslân 128 nije besmettingen mei it coronafirus fêststeld. Dat binne der mear as woansdei, doe gie it om 116 nije besmettingen. De measte besmettingen binne fêststeld yn Súdwest-Fryslân, dêr giet it om 45 minsken. Dêrnei folgje Ljouwert mei 18 en Waadhoeke en De Fryske Marren mei elts 9 besmettingen.
Der binne 3 minsken it sikehûs yn rekke yn Fryslân yn de ôfrûne 24 oeren. Ek binne der 3 minsken ferstoarn: twa yn Súdwest-Fryslân en ien yn Waadhoeke.
12:39

Fragen oer it coronafirus? Sjoch nei it 'Steunpunt Coronazorgen'

Minsken kinne mei fragen oer it coronafirus terjochte by it saneamde 'Steunpunt Coronazorgen,' in ynformaasjesintrum fan it ministearje fan Folkssûnens:
12:15

Nij medisyn slim sike coronapasjinten fûn

Undersikers hawwe in nij medisyn fûn foar slim sike coronapasjinten op de intensive care. It giet om it middel 'tocilizumab' dat ûnder oare brûkt wurdt tsjin reumatoïde artritis. As pasjinten mei Covid-19 dat medisyn krije, hoege se minder lang oan de beäzeming en kinne se gauwer wer fan de ic ôf. Dan stjerre der ek minder minsken oan it coronafirus. Dat hat ûndersyk yn 260 sikehuzen oer de hiele wrâld oantoand.
Oan de stúdzje diene goed trijehûndert pasjinten mei. It is it twadde middel dêr't bewiis fan is dat it helpt. Earder waard dúdlik dat de ûntstekkingsremmer hydrocorison ek wurket tsjin Covid-19.
11:14

GGD warskôget foar ferkearde coronatesten: 12 besmettingen sa ûntstien

De GGD warskôget foar ferkearde ynkochte coronatesten fan kommersjele laboratoaria. Neffens direkteur Margreet de Graaf kinne dêrtroch grutte missers ûntstean. "Een werkgever heeft laatst verkeerde testen ingekocht die niet gevalideerd waren. Daarna ontstond er een uitbraak van twaalf besmettingen", sa fertelde De Graaf tongersdei yn in gearkomste fan de bestjoerskommisje Gezondheid fan Veiligheidsregio Fryslân.
De Graaf neamde de opkomst fan de ferskate kommersjele testlaboratoaria 'een soort cowboyland'. "Daarmee wil ik trouwens niet zeggen dat het allemaal cowboys zijn." Lang hie de GGD gjin sicht op de werklike besmettingen om't de kommersjele positive testen net trochjûn waarden. "Dat gebeurt nu gelukkig wel. Het zou ook fijn zijn dat we de negatieve uitslagen krijgen zodat we nog een beter inzicht krijgen in het besmettingspercentage."
© Shutterstock.com (Horth Rasur)
11:08

Gezondheidsraad: faksin earst foar âlderein en siken

Wannear't der in faksin tsjin corona is, moatte 60-plussers en siken as earste faksinearre wurde. Dat advisearret de Gezondheidsraad foarearst oan it kabinet.
Der moat in kar makke wurde om't der net ynienen genôch faksins foar eltsenien wêze sille. De rie wol dêrom yn alle gefallen ynsette op it ferminderjen fan slimme sykte en stjerte troch it coronafirus, dus moatte minsken mei de measte kâns dêrop neffens harren as earste it faksin krije. It giet om sa'n 5 miljoen minsken.
Binnen de neamde groepen kin dan ek noch in soarte fan folchoarder makke wurde, troch te begjinnen mei de 60-plussers mei in oandwaning en fan harren dan wer de âldste groep. Mochten sike minsken net faksinearre wurde kinne, dan moatte fersoargers út harren omjouwing ek ûnder de earsten wêze dy't it faksin krije kinne, seit de rie.
10:50

Druk op sikehuzen bliuwt heech

Nettsjinsteande de delgong fan it tal coronabesmettingen bliuwt de druk op de sikehuzen heech yn Noard-Nederlân. Dat meldt it Acute Zorgnetwerk Noord-Nederland (AZNN).
Sawol de druk op de intensive care-bêden as op de ferpleechôfdieling bliuwt heech, ek al is it relative tal besmettingen yn Noard-Nederlân it leechst. It AZNN ferwachtet wol dat de druk de situaasje de kommende tiid ferbetteret. Dan sjogge de sikehuzen ek wer nei it opskalen fan de reguliere soarch.
09:40

Bestjoer Fytsalvestêdetocht beslist yn maart oer tocht 2021

De organisaasje fan de Fytsalvestêdetocht sil takom jier maart in kar meitsje yn it senario foar de tocht fan 2021. De organisaasje wol fansels it leafst in reguliere tocht, mar as dat net mooglik is sille sy ek sjen nei alternative mooglikheden. Yn jannewaris moat mear dúdlik wurde oer de ynskriuwing foar 2021. De kaarten fan dit jier binne ek takom jier brûkber.
"Welk scenario uit de kast getrokken moet worden, is nu nog koffiedik kijken," skriuwt it bestjoer. "Wij hopen vanzelfsprekend op het doorgaan van een reguliere Fietselfstedentocht en vijftienduizend fietsers die door het mooie Fryslân trekken. Maar dat is en blijft vooralsnog afwachten."
09:27

Mûlkapkewedstriid Eaststellingwerf

De gemeente Eaststellingwerf hâldt mei de jongereinwurkers fan Stichting Scala in wedstriid wêrby't ynwenners fan de gemeente sels in mûlkapke ûntwerpe meie. It winnende ûntwerp wurdt yn it echt makke. Foar de trije bêsten binne der ek kadobonnen.
Der binne yntusken al mear as 20 ûntwerpen binnen. De basis fan it ûntwerp is in wyt mûlkapke op it Instagramaccount fan Eaststellingwerf. Dielnimmers kinne meidwaan troch in ûntwerp te dielen op Instagram en @ooststellingwerf en @jongerenwerk_scala te taggen. Meidwaan kin oant 1 desimber.
© Eaststellingwerf
08:16

Swimbad De Wetterstins yn Burgum optein: "Top dat wy wer iepenje kinne"

By swimbad De Wetterstins yn Burgum binne se optein: want sy meie wer iepen. Minsken koene woansdei al reservearje en it wie fuortendaalks drok mei telefoantsjes. "It is top om wer iepen te wêzen. Foar ús as personiel, mar ek foar de klanten. Benammen om't wy de sluting diskear net echt oankommen seagen. Dus dan is it ekstra moai dat wy wer iepen meie en dat der gjin ferlinging komt," seit swim-ynstrukteur Henny Bouius.
Swimbad De Wetterstins yn Burgum © Omrop Fryslân, Jantine Weidenaar
08:15

Goeiemoarn!

Goeiemoarn en wolkom yn dit liveblog oer it coronafirus. It coronanijs fan woansdei weromlêze? Dat kin hjir.