Merkstenen

Merkstenen is een concertserie van het Fries Kamerorkest met als thema verstilling.

Het orkest staat ook in deze serie onder leiding van dirigent Ronald Slager.


7 april 2018, 20:00 uur, Doopsgezinde kerk, Singel 28, 8601 AJ Sneek

8 april 2018, 15:00 uur, Doopsgezinde kerk, Wirdumerdijk 18, 8911 CD Leeuwarden.


Programma:
- Arthur Butterworth The Path across the Moors
- Johan Svendsen Two Icelandic Melodies
- Alexander Borodin In the Steppes of Central Asia
- Jean Sibelius Symfonie nr. 3


Toegang: Volwassenen € 17,50, scholieren en studenten € 10.00. In de voorverkoop tot 3 april 2018 via info@frieskamerorkest.nl respectievelijk € 15,00 en € 7,50. Kinderen t/m 12 jaar gratis. Entreeprijs is inclusief pauzedrankje

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
In het concertprogramma van het Fries Kamerorkest voor het voorjaar van 2018 staat de derde symfonie van Sibelius centraal. Sibelius is sterk beïnvloed door het Finse epos Kalevala en door de prachtige verstilde natuur van zijn land. Verstilling en bezinning zijn thema's in deze symfonie en in het overige deel van de concerten. Bij verstilling in relatie met Scandinavië kun je ook denken aan de Zweed Dag Hammerskjöld, tot zijn tragische dood in 1961 Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties. Hij heeft zijn spirituele nalatenschap vastgelegd in een dagboek met de titel "Merkstenen". In het ongerepte en weidse landschap van Scandinavië zijn merkstenen een gids voor wandelaars. De merkstenen van Dag Hammarskjöld zijn een morele en spirituele gids voor ons allemaal.

Sibelius' Derde symfonie ( 1907 ) is een triomf van de suggestie. Ondanks dat het werk minder bekend is, is het meer dan de moeite waard. Ten opzichte van de beide eerste symfonieën waarin de componist nog ongeveer dezelfde taal sprak als Tschaikovsky en Grieg, is deze derde een enorme stap voorwaarts op weg naar een eigen muziektaal. Dat zit hem vooral in de spaarzaamheid van het klankweefsel en de concentratie der ideeën. Mogelijk omdat het wat ontbreekt aan de vaart en verve van de eerdere twee symfonieën, is de derde de minst bekende van de 7 symfonieën die Sibelius schreef. Dat is best jammer want het werk heeft zeker zijn aantrekkelijke kanten. Het toont ons Sibelius op weg in een nieuwe, tamelijk radicale en meer klassieke richting waarin een zekere terughoudendheid, meer subtiliteit en een verheldering van het klankweefsel de belangrijkste eigenschappen zijn.
De allesomvattende grandeur met soms veel blazersgeweld van voorheen is hier niet alleen ingetoomd, maar ook gedisciplineerd. Het orkest is voor Sibelius begrippen vrij klein gehouden en de strijkers domineren bij de presentatie van het belangrijkste materiaal. Het normaal met Sibelius geassocieerde 'gewicht' van de strijkerklank is hier evident en zorgt voor een enorme expressieve kracht.
Het eerste deel, Allegro moderato is een uitermate beknopt voorbeeld van een volmaakte sonatevorm. Hecht verankerd in de ver verwijderde toonsoort gis-klein neemt het langzame deel de gedaante van een gracieus rondo aan. Het is dit deel dat leidt tot grote verschillen van opvatting onder de dirigenten. Is het een speels intermezzo of is het iets veel geheimzinnigers en introspectievers? Het moet in elk geval iets met een oer Fins karakter te maken hebben.


Maar het deel dat de grootste impact maakt en bewondering wekt, is ongetwijfeld de finale. Net als het eerste deel van de Vijfde symfonie gaat het hier om blijken van een grote formele vernieuwing. In structureel opzicht gaat het om een haast onopvallende samensmelting van scherzo en finale. Een deel van de fascinerende werking ligt besloten in het subtiele organische groeiproces. Dat maakt de indruk van een krachtige onvermijdelijkheid die even mysterieus is als de (Finse) natuur zelf. Ook hier zijn interpretatieve valkuilen te over. Wie de zakpartituur van Lienau erbij neemt, kan zien dat in de eerste vijftien bladzijden al vierentwintig tempowisselingen staan aangegeven. Het is uiteraard de taak van de dirigent om te zorgen dat niets de logische voortgang in de weg staat. Die finale in het bijzonder bezit een onvermijdelijk aandoende macht die voortvloeit uit de ongewone structuur van het hele werk.
 

Het programma "Merkstenen" wordt gecompleteerd met drie muziekstukken waar dezelfde thema's worden verklankt. Dit zijn Two Icelandic Melodies van de Noorse componist Johan Svendsen, The path Across the Moors van de Engelse componist Arthur Butterworth en tenslotte In the Steppes of Central Asia van de Rusische componis Alexander Borodin. Prachtige beeldende muziek en een logische keuze, want ook in de steppen van Kazachstan kom je merkstenen op je wandeling tegen.

Voor meer informatie: Jan Kuipers, jankuipers97@gmail.com tel. 0517-396098 of 06-27248688. Zie ook www.frieskamerorkest.nl

Datum/tijd: 
8 April 2018 - 15:00
Location: 
Doopsgezinde kerk Leeuwarden
Wirdumerdijk 18
8911 CD Leeuwarden
(advertinsje)