Babyboomer, Millennial of Gen Z, hokker generaasje falsto ûnder?
Bisto in Babyboomer of in Millennial? Of falst ûnder Gen Z? Foar eltse generaasje is tsjintwurdich wol in namme. Mar hoe komme we oan dy nammen? Wêrom diele wy generaasjes eins op en op basis wêrfan?
Dosint maatskippijlear Hertzen Hokwerda fan de RSG Magister Alvinus yn Snits leit it út.
"In 1991 werd het boek 'Generation X' van Douglas Coupland een bestseller. Toen besloten we dat we Gen X een goeie titel vonden voor de beschreven generatie, want de X verwijst naar een onbekende variabele."
"En bij de Millennials, de volgende generatie, telden we gewoon door, dus Gen Y."
Rûchwei wurde yn Nederlân sûnt de Twadde Wrâldoarloch in fiiftal generaasjes ûnderskaat. Nei de oarloch kamen as earst de Babyboomers - ek wol de protestgeneraasje neamd.
Se groeiden op yn in tiid dat de wolfeart wer tanaam, tochten progressiver as harren âlden en setten har dêrtsjin ôf.
Gen X en Gen Y
Fan de sechstiger jierren oant 1980/85 folget dan de Generaasje X. Hja makken it begjin fan saken lykas de kompjûter en ynternet mei, mar ek in ekonomysk ûnwissere tiid.
Gen Y, ek wol de Millennials neamd, giet oant likernôch 2000. Hja binne grut wurden mei de nije technology, binne idealistysk en rjochte op persoanlike groei.
De generaasje yn de nije iuw, fan om ende by 2000 oant 2015, neame we Gen Z.
Dit is de generaasje dy't grut wurden is mei smartphones en sosjale media. Se binne bewust en belutsen by de wrâld, mar se soene ek gefoeliger wêze troch de grutte stream oan prikkels.
"En dan beginnen ze nu maar weer opnieuw met de A, dus Alpha", laket Hokwerda.
De digitale wrâld fan generaasje Alpha
Want de hjoeddeistige generaasje fan 2015 ôf wurdt generaasje Alpha neamd. Se groeie folslein op yn de digitale wrâld. Se binne kritysk en sosjaal bewust, binne kreatyf, mar ha ek gauwer lêst fan prestaasjedruk.
It ferskil yn de generaasjes sit foaral yn de omstannichheden dêr't se harren puberjierren yn belibbe hawwe, want sa'n generaasje duorret rûchwei 15 jier.
Teenerjierren binne bepalend
"In die 15 jaar, je tienerjaren, heeft iedereen andere culturele omstandigheden waarin je opgroeit. En dat geeft iedere generatie zo z'n specifieke kenmerken", leit de dosint út.
"Als je in je tienerjaren groot bent geworden met platenzaken en videotheken, heb je een andere jeugd dan tieners nu met Spotify en streamingsdiensten. Dat is een beetje het idee, elke keer heb je een periode van 15 jaar waarin je gevormd wordt."
It liket hiel generalisearjend en befoaroardieljend om sa generaasjes te beneamen. Mar foar in part is dat ûnûntkomber, tinkt Hokwerda.
"Mensen vinden het leuk om te categoriseren. Het houdt de boel overzichtelijk en het is leuk om een beetje 'strijd' te hebben tussen de generaties."
Het is ook gewoon leuk om met leeftijdsgenoten te praten over 'die jeugd' of 'die oude mensen'.
"Jongeren zullen altijd kijken naar de ouderen met een idee van 'die lui begrijpen we niet helemaal'. Maar andersom, als je kijkt naar de jongeren van nu, dan snap je de jeugd ook niet helemaal meer", laket Hokwerda.
"Het is ook gewoon leuk om aan de koffietafel of met een biertje met leeftijdsgenoten te praten over 'die jeugd' of 'die oude mensen'. Pas als je het te serieus gaat nemen, kan het problematisch zijn."
Grutte feroarings sûnt de fyftiger jierren
Yn de lessen maatskippijlear op skoalle praat Hokwerda wol oer de kultuerferskillen fan de ferskillende generaasjes en hoe't Nederlân feroare is sûnt de jierren '50.
"Van streng christelijk, met een sterke verzuiling, hard werken en weinig ruimte voor het individu naar nu een samenleving waarin het individu centraal staat, veel plezier maken en vooral jezelf laten zien met social media."
"Maar voor alle generaties geldt wel, de muziek die je hoorde in je tienerjaren, blijft voor de rest van je leven zo'n beetje je favoriete muziek."