"Je gezondheid moet niet afhankelijk zijn van je van inkomen", mar dat is it wol
Minsken dy't swier wurk dogge of minder jild te besteegjen ha, hawwe in gruttere kâns op sûnensneidielen. Dat komt ûnder oare troch stress.
Dat docht bliken út ûndersyk fan it Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en de Rijksuniversiteit Groningen.
Yn gearwurking mei biobank Lifelines ûndersykje sy sûnt 2006 deselde minsken. "We doen al 20 jaar onderzoek onder 167.000 mensen, van wie 66.000 Friezen", fertelt Jochen Mierau, heechlearaar Gezondheidseconomie by it UMCG.
"Nu hebben we onderzoek gedaan naar de gezondheidsverschillen tussen arm en rijk en hoe die zich ontwikkelen."
Dêr blykt dus in ferskil yn te sitten. Minsken mei bygelyks in leger opliedingsnivo hawwe in gruttere kans op sûnensneidielen.
"Wij denken, met aanwijzingen, dat mensen met een laag inkomen en een laag opleidingsniveau meer stress hebben. Dat zorgt voor gezondheidsproblemen", seit Mierau.
"Maar ook wonen deze mensen vaker in buurten die minder gezond zijn, waar de luchtkwaliteit slecht is."
Sosjaalekonomyske ferskillen
De ûndersikers hawwe njonken de sûnensûndersiken ek nei de sosjaalekonomyske ferskillen sjoen, lykas oplieding en ynkommen.
"Naast de onderzoeken in het lichaam zijn er ook vragenlijsten beantwoord door de deelnemers. Wat verdienen ze, wat is hun opleidingsniveau, waar wonen ze, ga zo maar door", leit Mierau út.
Ek kin it neffens Mierau wêze dat minsken de sûnensproblemen pas letter fernimme. "Een iets hogere bloeddruk of andere kleine dingen hoef je nu nog niet te merken, maar naarmate mensen ouder worden, wordt dat verschil steeds groter", fertelt de heechlearaar.
"We hebben ontdekt dat gezondheidsnadelen al ontstaan voordat je chronisch last krijgt van een ziekte."
Sûn dwaan is djoerder
Op strjitte yn Ljouwert fernimme minsken dat sûne produkten djoerder binne en wurde. "De inflatie gaat door en de aanbiedingen zijn gericht op ongezonde dingen", fertelt in man.
"Groente en fruit laat ik door de prijzen wel eens liggen. Fruit is heel erg duur. Wij vinden kiwi's heel lekker, maar die gaan niet mee als ze niet in de aanbieding zijn", seit in frou.
Griente en fruit litte minsken noch wolris lizzen, mar in besite oan de toskedokter of húsdokter is wurdt net gau oerslein. "Ik ga toch echt wel als er iets is. Dat vind ik wel belangrijk", seit in frou.
Dêr is in oare frou yn Ljouwert it mei iens. "Als je last van je tanden hebt, blijft je er last van hebben. Dus je moet toch een keer gaan."
Ideale situaasje
De kommende jierren gean Mierau en syn kollega's troch mei it ûndersyk. Ek mei in grut doel foar eagen.
"Je gezondheid moet niet afhankelijk zijn van je van inkomen. Ondanks dat je minder te besteden hebt of je opleidingsniveau minder hoog is, moet je ook een gezond leven kunnen leiden."
"Het hele concept achterstandswijk moet weg. Ondanks je inkomen moet het een gezonde wijk zijn met gezond eten en sportvoorzieningen."