Fryslân DOK - It seaddehûs...de rekonstruksje

22 aug 2014 - 15:06

Fryslân DOK over de fascinatie van archeoloog Daniël Postma

Hoe zagen in de vroege middeleeuwen de huizen in het terpengebied van Friesland eruit? Hoe woonden de mensen toen? Het is de fascinatie van archeoloog Daniël Postma. Als student verdiepte hij zich in de bouw van de zogenoemde zodenhuizen, terpwoningen met muren en daken van klei en gras. Omrop Fryslân volgde Postma op zijn zoektocht naar informatie, die hem tot diep in de oerlandschappen van IJsland en Schotland bracht. Tegelijk is in de tweedelige documentaire van programmamaker Piter Tjeerdsma te zien hoe in Firdgum stap voor stap de reconstructie van een zodenhuis vorm krijgt.

Het idee om bij Firdgum een zodenhuis na te bouwen ontstond toen er tijdens opgravingen bij de terp sporen van zodenhuizen werden gevonden. Daniël Postma maakte er zijn afstudeerproject van voor de Rijksuniversiteit van Groningen. Overheden en bedrijven steunden het project en vrijwilligers en het plaatselijke Yeb Hettinga Museum hielpen om het zodenhuis letterlijk van de grond te krijgen. Een bijna onmogelijke missie, omdat er niet veel bekend is over deze zodenhuizen.

Deel 1
In deel 1 aandacht voor de opgravingen bij Firdgum, de start van de bouw en de reis naar IJsland. Hier werd tot 1950 nog gewoond in zodenhuizen en er zijn nog veel overblijfselen. Niet alleen boerderijen en woningen, maar ook andere gebouwen zoals kerken van zoden zijn bewaard gebleven. In een museum, in een oude boerderij van zoden, worden cursussen zodenbouw gegeven. Daar wordt Daniël Postma de eerste gediplomeerde Nederlandse zodenbouwer. In Reykjavik zijn er opgravingen van zodenhuizen van 1200 jaar oud, uit dezelfde tijd als het huis van Firdgum. In Reykjavik is ook een museum dat onder een hotel gebouwd is om belangrijke opgravingen uit de middeleeuwen te beschermen.

Deel 2
In deel 2 reist Postma naar Schotland. Hier zijn voornamelijk oude dakconstructies bewaard gebleven. Omdat er in het Friese terpengebied in de vroege middeleeuwen amper hout beschikbaar was, werden soms hele slimme constructies bedacht van stukjes aangespoeld wrakhout en misschien zelfs wel van walvisbotten. Op de Hybriden onderzoekt Postma ook nog de daken van een oude molen en een oorspronkelijk zodenhuis dat nu een museum is. Ondertussen wroeten de vrijwilligers in Firdgum in weer en wind door om de eerste reconstructie van een zodenhuis op het Europese vasteland klaar te krijgen.

In de zomer van 2013 werd het zodenhuis geopend, maar door grote regenval stortte het in november 2013 voor een deel in. In juli 2014 werd het afgebroken. Op basis van het eerdere onderzoek en nieuwe inzichten wordt op het moment een nieuw zodenhuis gebouwd, nu volgens de Schotse methode.

Fryslân DOK: It seaddehûs...de rekonstruksje (Het zodenhuis... de reconstructie)
Deel 1: Zondag 31 augustus om 17:00 uur en daarna vanaf 18:10 uur ieder uur op Omrop Fryslân Televisie. Ook te zien op zaterdag 30 augustus om 10:30 en zondag 31 augustus om 15:30 uur op NPO 2.

Deel 2: Zondag 7 september om 17:00 uur en daarna vanaf 18:10 uur ieder uur op Omrop Fryslân Televisie. Ook te zien op zaterdag 6 september om 10:30 uur en zondag 7 september om 15:30 uur op NPO 2.

Deze documentaire is eerder uitgezonden op zondag 13 en zondag 20 oktober 2013.

Noot voor de redactie:
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de afdeling Marketing & Communicatie van Omrop Fryslân: tel. 058 299 7876.

Deel dit bericht op:
(advertinsje)
(advertinsje)